Türkiye ve Avrupa: Şarj Altyapısı ile Teşviklerin EV Tercihindeki Belirleyici Rolü
Akademik karşılaştırma: Türkiye'de şarj altyapısı algısı (3,16) ve teşvik memnuniyeti (2,70) düşük. Veriye dayalı politika önerileri.
Altyapı ve teşvik algısı: Türkiye geride
Elektrikli araç altyapısına ilişkin tutum, Türkiye'de ortalama 3,16 ile Avrupa'nın gerisinde kaldı; bu, altyapı eksikliklerinin kullanıcı güvenini doğrudan zayıflattığını gösteriyor.
Teşvik sistemlerine yönelik memnuniyet her iki bölgede de düşük: Türkiye 2,70, Avrupa 2,89. Mevcut politikalar her iki tarafta da kullanıcı beklentilerini tam karşılamıyor — ancak Avrupa'nın yaygın şarj ağı kullanım oranını yukarı çekiyor.
Öncelik sıralaması da farklı: Türkiye'deki katılımcıların yalnızca %30,5'i fiyatı satın almada öncelikli faktör görürken, Avrupalı kullanıcılarda sürdürülebilirlik (%13,9) ve menzil (%15,0) daha fazla öne çıkıyor.
Veriye dayalı politika önerileri
Şarj altyapısının teknik ve coğrafi optimizasyonu: Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) tabanlı planlamayla kentsel ve kırsal şarj ağının yaygınlaştırılması; istasyonların güneş/rüzgâr gibi yenilenebilir kaynaklarla entegrasyonu; gerçek zamanlı rezervasyon ve yük dengeleme gibi akıllı şarj sistemleri menzil kaygısını azaltır.
Çok katmanlı teşvik tasarımı: Yüksek ilk alım maliyeti özellikle düşük gelir ve lise-altı eğitim grubunda bariyer. KDV/ÖTV muafiyeti, sıfır faizli kredi ve doğrudan sübvansiyon ile Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) düşürülmeli; teşvikler demografik segmente göre özelleştirilmeli ve etkisi uzun vadeli izlenmeli.
Kamu-özel iş birliğiyle finanse edilen ulusal bir şarj ağı stratejisi, Avrupa'daki başarılı uygulamalar referans alınarak kurulmalı.
Sonuç
Araştırma, EV'nin yaygınlaşmasının ekonomik, teknolojik, çevresel ve politik alanlarda eşgüdümlü, bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini ortaya koyuyor. Kullanıcı algısı; altyapı, maliyet ve güvenin dinamik etkileşimiyle şekilleniyor — tek bir kaldıraç yeterli değil.
Kaynakça
- TURGUT, E. (2025). Fosil ve elektrikli araç kullanıcılarının algı ve tutumlarının karşılaştırmalı analizi (Tez No. 944711) [Yüksek lisans tezi, ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
Yazar bağımsızlık beyanı: Bu içerik tarafsız, veri odaklı ve sponsorsuzdur.

